Home Wat doet Sotto le Stelle Nederland bij Nacht in kaarten en foto's Informatie over lichthinder Informatie over Wim Schmidt en Sotto le Stelle Maandelijkse blog
NL / EN
CONTACT
Merwedeplantsoen 27
3522 JS Utrecht
tel. 06-23298136
Lichthinder bestaat als probleem nu ongeveer twintig jaar. In die tijd is de kennis over het onderwerp sterk toegenomen bijvoorbeeld over verblinding, zichtbaarheid van de sterren, invloed op dieren of zelfs op de gezondheid. De literatuur en kennis is uitgebreid.

Sotto le Stelle onderscheidt drie terreinen van lichthinder:

Directe lichthinder
Omwonenden hebben last van een sportveld of een reclamebak. Ze worden verblind als ze in de tuin lopen of moeten altijd hun gordijnen dichtdoen.
Horizonvervuiling
Aan de horizon zijn in het vlakke Nederland altijd rotondes, straatverlichting of een stad te zien; met visuele aantasting van het nachtelijk landschap als gevolg. Ook 's nachts is er verrommeling van het landschap.
Lichtvervuiling
Nederland is in een waas van licht gehuld (lichtvervuiling). Deze waas doet de duisternis verdwijnen en zorgt ervoor dat we steeds minder sterren kunnen zien. Het grootste deel van de Nederlanders heeft nog nooit de Melkweg gezien.


Directe lichthinder
Als er klachten zijn over verlichting, kunt u door Sotto een lichthinder-onderzoek laten uitvoeren. Ook kan onderzoek uitgevoerd worden in hoeverre de verlichting van uw bedrijf hinder veroorzaakt. Sotto bepaalt met gekalibreerde meetapparatuur of de verlichting boven of onder de richtlijnen liggen. Bij geplande installaties berekent Sotto de mate van lichthinder met daarvoor internationaal gebruikte software.

Sotto houdt zich daarbij aan het meetprotocol van de NSVV. Wim Schmidt van Sotto heeft zitting in de commissie van de NSVV die deze richtlijnen opstelt.

Een meting duurt meestal 1 tot 3 uur en het opstellen van een rapport 3 tot 5 uur. U kunt de resultaten binnen een week verwachten. In het rapport wordt ook een advies gegeven over de aanpak van eventueel geconstateerde hinder.



Horizonvervuiling
Niet alleen overdag maar ook 's nachts maakt ons land op veel plekken een rommelige indruk. Vanaf bijna elke locatie in Nederland kun je veel lichtbronnen in de verte zien liggen. Welke lichtbronnen nog te zien zijn, hangt af van de sterkte van een lichtbron en hoeveel hij in horizontale richting straalt. Of je een lamp kunt zien, is ook afhankelijk van de obstakels die zich tussen de waarnemer en de lichtbron bevinden.

Sotto le Stelle heeft een methode ontwikkeld waarbij een open landschap wordt beoordeeld op deze vorm van horizonvervuiling. Hierbij worden foto's gemaakt die de hele horizon laten zien. Op basis van deze foto's wordt een kaart gemaakt waar alle lichtbronnen op aangegeven staan.

Een gemeente weet daardoor welke lichtbronnen grote hinder veroorzaken voor de wijde omgeving. Fotografie met fisheye lenzen en panorama fotografie zijn uitstekende middelen om de nachtelijke situatie van het grondgebied van een gemeente in beeld te brengen. Sotto werkt ook aan methodologie om de relatieve sterkte van alle lichtbronnen mee te nemen in de kaarten om zo de opdrachtgever nog beter van dienst te kunnen zijn.



Lichtvervuiling / duisternis / zichtbaarheid sterren
Zelfs in het donkerste stukje van Nederland, zoals het Dwingelderveld, geeft de hemel altijd licht. Het is een soort lamp die weliswaar zwak, maar toch redelijk veel licht geeft, aangezien hij zo groot is.

Dat licht komt gedeeltelijk uit het heelal, maar in Nederland vooral van de kunstmatige verlichting op de grond, tot wel 50 kilometer in de omtrek. Het licht op het Dwingelderveld komt dus van het dorp Dwingeloo maar ook van steden als Zwolle, Hoogeveen en Assen enz.

Het meten van deze kleine hoeveelheid en het opsporen van de bronnen van dit licht, is de specialiteit van Sotto le Stelle. Normale lichtmeters functioneren hier niet meer; het is te donker. Wim Schmidt gebruikt de helderheid van de sterren die op zijn lang belichte foto's staan om de hoeveelheid licht van de omringende hemel te meten. Als doorgewinterde amateur sterrenkundige maakt hij dankbaar gebruik van zijn kennis op dat gebied. Voor een uitgebreide verantwoording van zijn methode download Meten van de duisternis uitgebreid. Voor een korte versie download Meten van de duisternis kort

Gemeenten en/of provincies die van hun grondgebied een (nul)meting willen hebben van de bestaande situatie wat betreft duisternis op hun grondgebied kunnen gedegen kaarten verwachten die goed te vergelijken zijn met andere delen van Nederland. Gemeenten kunnen daarmee eventuele beleidsvoornemens voor aanpassing van de verlichting beter plannen en verantwoorden.

Sotto le Stelle heeft de afgelopen jaren de duisternis en de verlichting in kaart gebracht van de provincies Overijssel, Gelderland, Utrecht, Zeeland en het grootste deel van de provincie Zuid-Holland. Ook het eiland Texel, de gemeente Hengelo en de 41 donkerste gebieden van Nederland zijn beoordeeld. Alle kaarten zijn te vinden onder Nederland bij nacht.

Meer informatie
Hieronder staat op verschillende deelgebieden een overzichtsartikel dat als pdf te downloaden is.

Licht in Nederland
Licht in Nederland, artikel van Sotto over de verspreiding van verlichting in Nederland, onderverdeeld naar toepassingen
Downloaden

Natuur en licht
Lichtbelasting, Alterra 778, overzichtsrapport over effect van licht op de natuur
Downloaden

Gezondheid en licht
Engels artikel met een overzicht van de kennis over het effect van licht op de gezondheid.
Downloaden

Energie en licht
Licht en energieverbruik, artikel van Senter Novem, handreiking voor gemeenten om de energie van Openbare Verlichting te verminderen.
Downloaden

Duisternis meten
Duisternis, een kort artikel van Sotto over het meten van de duisternis.
Downloaden


Links
Veel informatie en links zijn te vinden op de website van het Platform Lichthinder.
Een andere Engelstalige bron van informatie is de International Dark-Sky Association.

Sotto le Stelle,