Home Nederland bij nacht in kaarten en data Dark Sky gebieden Informatie over lichthinder Informatie over Wim Schmidt en Sotto le Stelle
Kaarten All sky fotos
CONTACT
tel. 06-23298136
Duisternis in getallen

Twintigste eeuw
Voor het jaar 2000 is er nauwelijks systematisch onderzoek geweest naar de ontwikkeling van het kunstmatige verlichting en het effect op de duisternis. Algemeen wordt aangenomen dat het kunstmatige licht gedurende de twintigste eeuw tussen de 3% en 5% per jaar toenam. Dat zou betekenen met 100 jaar lang 4% toename er 50 keer zoveel kunstmatig licht geproduceerd werd en de duisternis dus met dezelfde factor naar beneden gegaan is.

Na de eeuwwisseling
Rond de eeuwwisseling was er door diverse oorzaken veel aandacht voor de nachtelijke verlichting en de duisternis. De wereldatlas van de hemelhelderheid kwam uit en Sotto le Stelle heeft van 9 provincies de duisternis gemeten. Dit was een eerste nulmneting van een groot deel van Nederland. De resultaten van de duisternis worden heronder gegeven in de eenheid milicandela per vierkante meter (mcd/m^2) en in magnitude per vierkante boogsec (mag/bs^2).

<
Provincie Gemiddelde in mcd/m^2 Mediaan in mcd/m^2Gemiddelde in mag/bs^2Mediaan in mag/bs^2Jaar van meting
Groningen0.590.4720.4720.72 2014
Friesland0.510.4620.6320.742011
Drenthe0.520.4720.6120.722016
Overijssel0.870.6520.0520.372008
Gelderland1.040.9119.8620.02006-2009
Utrecht1.951.7219.1719.312009
Noord-Holland2.091.4919.1019.472012
Zuid-Holland3.852.5118.4418.902008
Zeeland1.180.8919.7220.032006


Vanaf 2012 tot nu
In 2012 werd een nieuw satelliet type Suomi NPP gelanceerd met aan boord het instrument VIIRS om oa de nachtelijke verlichting te meten. De satelliet komt elke nacht over en meet het licht onder zich. Hiermee zijn deze kaarten gemaakt. We geven hier de uitkomsten van heel Nederland en van de provincies Groningen en Friesland. Voor deze provincies heeft Soto le Stelle dit in opdracht uitgerekend. De eenheid is nW/(cm^2/sr).

Gebied Gemiddelde Mediaan
Nederland6.561.15
Groningen1.230.41
Friesland0.560.34


De toename over deze tijd is wisselend voor diverse delen van Nederland. Gemiddeld werrd er een toename van 1% per jaar gevonden, maar dit niet significant. In dezelfde tijd zijn door NachtMeetnet op 10 locaties in Nederland meters geplaatst om elke nacht de duisternis te meten. Eind 2020 is het eindresultaat gepubliceerd. Het gemiddelde van de meest betrouwbare trends op de meetlocaties was een 0,6% toename van licht per jaar met een onzekerheid van 0,8%. Dit is redelijk in overeenstemming met de gegevens via de satelliet.

Toekomst
Hoe de duisternis en nachtelijke verlichting in de toekomst gemeten en/of berekend wordt weten we niet, maar data van satellieten zullen een belangrijke input spelen. Dat lijkt zeker. De opvolgers van de Suomi NPP satelliet staan klaar en daarnaast zijn er vele kleinere initiatieven. Nachtelijke verlichting veroorzaakt stress bij mensen en is een aanslag op de habitat van vele diersoorten. Het is belangrijk dat we blijven bijhouden hoe de nachtelijke verlichting zich ontwikkelt.

Wereldatlas
In 2000 kwam de eerste atlas van de duisternis in de hele wereld uit. Deze kunt u hier downloaden.
In 2016 kwam de tweede uit. Deze kunt u hier downloaden.







Duisternis monitoring

Met behulp van dit soort meters zijn 10 jaar lang metingen gedaan.


De Nederlandse samenvatting is hier te downloaden.

Wilt U het hele rapport lezen (in het Engels) dan kunt U het hier downloaden.


Sotto le Stelle,